Zweden Info

...de grootste Nederlandstalige website over Zweden

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte


De beer (ursus arctos)

E-mailadres Afdrukken

Beer (ursus arctos)

De Scandinavische beer is een vredelievende alleseter. Bessen, mieren, gras en kruiden staan naast vlees op het menu. De helft van hun energie inname halen zij uit bessen. De laatste jaren zijn er wel wat ongelukken geweest waarbij mensen gewond geraakt zijn.

De bruine beer heeft een groot, massief lichaam me grote, sterke poten. De schouders zijn relatief hoog en zorgen voor een aflopende ruglijn. De vacht is min of meer langharig en de kleur varieert van licht grijsgeel tot bijna zwart. Berenjongen hebben vaak een lichte kraag. De beer is een zogenaamde ‘zoolganger’, dat wil zeggen dat hij bij het lopen zijn hele voet op de grond zet. Het spoor van de achterpoot van een beer lijkt nogal op het spoor van een mens. Iedere voet heeft vijf lange, gebogen klauwen die de beer gebruikt voor het graven naar voedsel, zoals mieren of wortels of voor het klimmen in bomen. De beer heeft relatief kleine oren en kleine ogen, maar een grote neus. Dat duidt erop dat de beer meer op zijn neus dan op zijn oren en ogen vertrouwt.

De beer is een alleseter

In de lente graaft de beer mieren , wortels, ontkiemend gras en kruiden op. In de zomer eet de beer voornamelijk verschillende soorten groene plantendelen. In de herfst bestaat het menu voornamelijk uit blauwe bessen en andere bessen. In de lente, als de sneeuwcondities in het voordeel van de beer zijn, doodt de beer ook grotere zoogdieren zoals de eland en het rendier. Dat gebeurt ook aan het begin van de zomer als de elandkalveren nog kelen zijn. Kadavers staan ook op het menu van de beer.

De beer slaapt

In de herfst gaat de beer in winterslaap. Dat gebeurt op verschillende tijdstippen in de verschillende delen van het land afhankelijk van wanneer de winter invalt. In het uiterste noorden begint de winterslaap eind september / begin oktober en in het zuiden eind oktober / begin november.  Het hol worstgemaakt in een uitgegraven mierenhoop, onder een grote steen in een bergkloof of in een uitgegraven kuil. Na 5 tot 7 maanden komt de beer weer uit zijn winterslaap. Tijdens de winterslaap eet of drinkt de beer helemaal niets. Hij leeft op zijn vetreserves die hij in de herfst heeft  opgebouwd. Hij slaapt erg diep, de hartslag is lager dan normaal en de lichaamstemperatuur zakt een paar graden. De spijsvertering en de productie van urine zijn geheel gestopt. DE belangrijkste reden voor de winterslaap is het gebrek aan voedsel, omdat de beer voornamelijk plantaardig voedsel eet.

De jongen worden in de winter geboren

Midden in de ijskoude winter worden de jongen in het hol geboren. Daarin is het warm en behaaglijk en zullen de naakte jongen niet bevriezen. Een pas geboren beertje weegt maar een paar ons en is ongeveer net zo groot al een eekhoorn. Meestal krijgt een berin twee tot drie jongen. De jongen liggen en drinken bij hun moeder en verlaten het hol niet voor april/mei. Zij verlaten hun moeder na 1-2 jaar. Als ze 3-4 jaar zijn dan zijn ze geslachtsrijp.

Beren kwamen voor in heel Zweden

De beer kwam voor in heel Zweden, behalve het eiland Gotland. De geschiedenis vertelt niet wanneer de beer uit Zuid Zweden verdween,maar in het midden van de 19e eeuw waren er ongeveer 1.700 beren en het verspreidingsgebied lag zuidelijker dan Dalsland / Värmland / Västmanland / Uppland. Daarna verminderde het aantal beren snel door de door de staat gesubsidieerde jacht. Aan het einde van de 19e eeuw waren er nog maar weinig beren over. Vanaf dat moment werd de beer steeds meer beschermd en vanaf 1927 is de beer totaal beschermd. Daarna groeide de populatie weer uit tot het huidige aantal van 2.500 – 3.000 beren.

Pootafdrukken

Op dit moment leven de vrouwtjesberen voornamelijk in twee gebieden, namelijk in het gebeid van Norrbotten tot zuidelijk Lappland / noordelijk Jämtland en in Dalarna / Härjedalen. Tegenwoordig wordt er onder strenge regels weer op beren gejaagd. Ieder jaar bepaalt Naturvårdsverket hoeveel beren er waar en wanneer geschoten mogen worden. Uit recent onderzoek is gebleken dat beren zich tegenwoordig minder snel voortplanten, omdat zij dichter op elkaar komen te leven. Verder blijkt dat er in de provincie Dalarna meer beren leven dan men eerder gedacht had. Dat betekent dat men nu zeer terughoudend is met het verstrekken van jachtvergunningen, totdat er een goed beeld is van de ontwikkeling van de populatie

Wist je dat ...

  • … de eerste beer 20 miljoen jaar geleden leefde en niet groter was dan een vos?
  • … de grizzlybeer uit Noord Amerika dezelfde soort is als de Scandinavische bruine beer?
  • … een beer over korte afstanden een snelheid van 50 km/u kan halen?
  • … mieren een belangrijke voedingsbron zijn voor beren in de lente en het begin van de zomer?  Mieren zorgen voor 20% van de jaarlijkse energie inname voor de beren in de bossen rond Orsa. Dat is misschien niet zo gek, want in dat gebied is er voor iedere beer ongeveer 35 ton mieren beschikbaar in het gebied.
  • … beren een voorkeur voor bepaalde soorten mieren hebben? Zij eten liever zwarte reuzenmieren dan rode bosmieren, omdat de eerste minder mierenzuur en een hogere energiewaarde hebben, zich minder fanatiek verdedigen en zich langzamer verstoppen dan de laatste.
  • … een volwassen beer een territorium kan hebben dat groter is dan het eiland Gotland (ca. 3.200 km2)?
  • … de Zweedse beren te verdelen zijn in twee soorten? De beren in Dalarna en Härjedalen zijn nauw verwant aan de beren in Spanje en Frankrijk en de beren in Jämtland en verder naar het noorden zijn verwant aan de beren uit Rusland. Dat geeft aan dat na de laatste ijstijd de beren uit het zuiden en noorden naar Zweden gemigreerd zijn.

Wil je zelf eens een beer observeren? Kijk dan eens bij Ängra Fishcamp.

Bron: Naturvårdsverket

 

Nieuwsflits

16-02-2014 - MALÅ - De Zweedse post heeft noodgedwongen brieven met poep verstuurd. Bij het sorteren van de post kwamen medewerkers erachter dat iemand het was gelukt om poep in de brievenbus te doen. Dat meldt The Local. "We vinden soms wel rare dingen in de brievenbus, maar hier had ik nog nooit van gehoord", zegt een woordvoerder. De post besloot de brieven toch rond te brengen, in een plastic tasje en met een briefje erbij. De schatting is dat zestig mensen post met poep hebben gekregen. De Zweedse post heeft aangifte gedaan, maar het zal moeilijk worden om de dader te vinden.