Huren, kopen of een bostadsrätt?

In Zweden zijn er eigenlijk 3 verschillende manieren om permanente woonruimte te verwerven :

Voor het verwerven van een vakantiewoning geldt eigenlijk alleen het alternatief:

Ieder van deze mogelijkheden heeft zo zijn specifieke voor- en nadelen. In de volgende hoofdstukken zullen wij proberen uit te leggen wat er allemaal komt kijken bij deze 3 mogelijkheden.

Droom je ervan je eigen huis te hebben. Een 'bostadsrätt' kan een alternatief zijn. Dan heb je een woning (meestal een appartement) in eigendom waar je zelf over beschikt. Voor een 'bostadsrätt' betaal je naast een vaste prijs voor het eigendom ook een lidmaatschap, vergelijkbaar met huur, aan een vereniging.

Eigendomsrecht appartement

Als je een 'bostadsrätt' koopt wordt je tevens lid van een bewonersvereniging en krijg je ook een aandeel in die vereniging. Je hebt het recht in je appartement te wonen en draagt de verantwoordelijkheid voor onderhoud en reparaties daarin. Je hebt het recht je appartement aan wie dan ook te verkopen. De 'nieuwe' koper moet echter wel worden geaccepteerd door de bewonersvereniging. De eisen aan een nieuwe bewoner zijn vastgelegd in het regelement van de bewonersvereniging. Als je aan die eisen voldoet maar desondanks toch wordt geweigerd kun je het probleem voorleggen aan de Huurraad.

De vereniging is eigenaar van het gebouw

Een bewonersvereniging is een economische vereniging die bestuurd wordt volgens de 'bostadsrätts'-wet en haar eigen regelementen. De leden zijn eigenaar van en dragen zorg voor het onderhoud van het gebouw, de grond eromheen en de gemeenschappelijke ruimten. Gezamenlijk neemt men besluiten inzake regelementen, service-niveau en maandelijkse woonlasten. Een bestuur wordt jaarlijks op de verenigingsvergadering gekozen. Een bewonersvereniging heeft geen winstoogmerk.

Woonlasten

Maak vooraf een goede berekening van de woonlasten zodat je zeker weet dat je je het appartement kunt veroorloven. Naast de kosten die je aan de vereniging betaalt, betaalt je in de meeste gevallen ook nog de elektriciteit en soms het water en de verwarming apart. Het is ook verstandig om te kontroleren of het schoonmaken van de trappenhuizen en het eventuele sneeuwruimen in de contributie begrepen zijn of apart betaald moeten worden. Heb je geld geleend voor het appartement dan dien je de kosten aan rente en aflossing natuurlijk ook in je berekening op te nemen.

De waarde van het bostadsrätt

De waarde van het 'bostardsrätt' is afhankelijk van o.a. de volgende faktoren :

  • Als de contributie aan de vereniging relatief laag is dan zal de prijs van het appartement vaak hoog zijn en omgekeerd.
  • Hoe is de ligging van het appartement?
  • Hoeveel schulden heeft de vereniging?
  • Wat zijn de kosten van de vereniging voor beheer en onderhoud?
  • Zijn er grote en goede gemeenschappelijke ruimten?
  • Zijn er winkels in het pand gevestigd die huur betalen?

Tips voor het kopen

Voor het kopen van een böstadsrätt moet je o.a. op de volgende zaken te letten :

  • Probeer een beeld te krijgen van de kosten voor de vereniging in de toekomst. Hoe is het gesteld met de riolering, de buitenmuren, de apparatuur in de wasruimten, wil men een lift installeren etc.
  • Is er geld gereserveerd voor onderhoud of komt eventueel onderhoud direkt tot uiting in de hoogte van de contributie?
  • Neem kontakt op met de woordvoerder van de vereniging en stel al je vragen.
  • Kontroleer of de verkoper al zijn verplichtingen aan de vereniging heeft voldaan. Is dit niet het geval dan kan je gedwongen worden door de vereniging je appartement te verkopen.
  • Bestudeer de regelementen van de vereniging nauwkeurig zodat je jouw verantwoordelijkheden maar ook die van de vereniging kent.
  • Bestudeer de huidge economische situatie van de vereniging, maar a.d.h.v. de jaarrapporten ook die van de voorgaande jaren.

Kontrakt

Als je eenmaal besloten hebt een appartement te kopen wordt er een kontrakt opgemaakt. Vaak betaal je bij ondertekening een handgeld variërend van 10-20% van de koopprijs. In het kontrakt is uiteraard dit handgeld vermeld, maar ook bijv. de opleverdatum. Je kunt ook ontbindende verklaringen laten opnemen voor het geval je de financiering niet rond krijgt of voor het geval je door de vereniging niet geaccepteerd wordt als lid.

Verkopen

Bij het verkopen dien je melding te maken van alle fouten die je kent of vermoedt in het appartement. Je dient ook de koper te helpen bij het verkrijgen van inzicht in de economische situatie van de vereniging en de toekomstplannen. De koper heeft de plicht om het appartement visueel te onderzoeken. Als je echter fouten kent en die niet meldt (bijv. vochtschade) kunt je later verplicht gesteld worden alsnog voor de kosten van reparatie op te draaien.

Makelaar

Bij de verkoop of aankoop van een bostadsrätt kun je je laten bijstaan door een makelaar.

Het eerste eigen huis is vaak een gehuurd appartement. In Zweden vindt je traditioneel veel huurhuizen en veel mensen wonen hun leven lang in een huurhuis. Als huurder, met een huurkontrakt, heb je rechten en plichten. Precies zoals jouw huisbaas.

De huisbaas is de eigenaar

Als je huurt ben je niet de eigenaar van de woning, maar je hebt het recht erover te beschikken. De huisbaas is aansprakelijk voor het onderhoud en reparaties. Elke 10-15 jaar heb je recht op nieuw behang en opnieuw schilderen van de woning. Als er iets stuk gaat bel je de beheerder.

Bescherming

Als huurder heb je het recht en de mogelijkheid om te blijven wonen waar je woont zolang je je aan jouw deel van het huurkontrakt houdt. Ook al wil de verhuurder je de huur opzeggen.

Huuronderhandelingen

Bij de algemene woningbouwverenigingen wordt de huur periodiek in overleg met de huurdersverenigingen vastgesteld. Men kijkt bij het vaststellen van de huur naar o.a. de grootte van de woning, de ligging, de uitrusting en overige voorzieningen zoals een lift, wasruimte etc. Ook de afstand tot de winkels, bushaltes en stations speelt een rol. De grote particuliere verhuurders voeren zelf onderhandelingen met hun huurdersverenigingen. Je kunt natuurlijk ook direkt met de verhuurder onderhandelen.

Borg

Als de verhuurder jouw inkomsten aan de lage kant vindt voor de te huren woning kan hij eisen dat er iemand borg voor je staat.

Huurkontrakt

Een 'eerstehands'-kontrakt (förstahandskontrakt) houdt in dat je rechtstreeks van de eigenaar huurt. Dat kontrakt is altijd schriftelijk en je kunt eisen dat de huur- en opzeggingstermijn vermeld staan. Als je getrouwd bent of samenwoont kun je het huurkontrakt op naam van beide partners laten stellen. Bewaar het kontrakt op een veilige plaats. Het is een waardepapier.

'Zwarte' kontrakten

Het is niet illegaal om te betalen voor het overnemen van een huurkontrakt in die zin dat je bij de politie aangemeld en vervolgd kunt worden. Het is daarentegen wel strafbaar om zich voor het overnemen van een huurkontrakt te laten betalen. De persoon die dat doet wordt gedwongen de overnamesom terug te betalen. Degene die de overnamesom betaald heeft (jij dus) zal waarschijnlijk het huurkontrakt verliezen.

Voor je de woning betrekt

Kontroleer de woning voor je erin trekt. Liefst samen met de verhuurder. Als je er eenmaal woont bent je verantwoordelijk voor alle eventuele schade.

Als je huurt mag je ...

  • inwoners hebben, zolang je zelf ook in de woning woont.
  • huisdieren hebben, tenzij het huis speciaal voor allergische personen is aangepast.
  • schilderen en behangen zonder toestemming van de eigenaar. Als de eigenaar het er niet mee eens is dien je de woning bij het verlaten ervan in de oorspronkelijke staat terug te brengen.

Als je huurt mag je niet ...

  • de woning doorverhuren zonder toestemming van de eigenaar.
  • wanden verwijderen en/of deuren permanent dichtmaken.
  • jouw buren op een overdreven manier storen.

Woningruil

Als je jouw woning wilt ruilen met een ander heb je toestemming nodig van beide verhuurders. Je huisbaas kan weigeren als de nieuwe huurder bijv. elders een huurachterstand had of ooit overlast veroorzaakt heeft. Als de huisbaas weigert kun je het probleem voorleggen aan de Huurraad. Vele gemeenten hebben eigen wachtlijsten waarop je je kunt inschrijven.

Een eigen huis in Zweden ...

Rood met witte randen en het bos dichtbij. Misschien geel en gebouwd in 'herrgård'-stijl. Of meer funktioneel met strakke lijnen. Het kopen van een eigen huis is een belangrijke stap in het leven. Zowel gevoelsmatig en financiëel. Er staat veel op het spel en je moet veel weten om het goed te doen.

Één huis in Stockholm of 22 huizen in Hällefors – voor dezelfde prijs

Ieder jaar laat Fastighetsbyrån haar makelaars in verschillende plaatsen door het gehele land de waarde bepalen van een doorsneehuis - de Zwedenvilla. De waarde van het huis, met een woonoppervlakte van 140m2 en een perceeloppervlakte van 900 m2 en net buiten de stadskern gelegen, varieert enorm afhankelijk van waar het huis staat.

In Äppelviken in het westelijke deel van  Stockholm kost de Zwedenvilla SEK 8.250.000 (€ 763.606). Voor hetzelfde geld krijg je 22 vergelijkbare huizen in Hällefors in de provincie Västmanland.

Het duurste huis ligt in Äppelviken, een idyllisch voorstadje van Stockholm, met een prijs van SEK 8.250.000 (€ 763.606). Een vergelijkbaar huis in Hällefors kost slechts SEK 375.000 (€ 34.709). Het landelijk gemiddelde komt uit op SEK 2.218.287 (€ 205.320) en is daarmee iets lager dan vorig jaar.

“De verschillen tussen de duurste en de goedkoopste plaatsen  zijn de afgelopen jaren groter geworden, maar  sinds vorig jaar zijn de prijsveranderingen gering”, constateert Lars-Erik Nykvist, de directeur van Fastighetsbyrån.

“Het is verbazingwekkend hoe de prijzen van vergelijkbare huizen zo enorm kunnen verschillen. Voor hen die niet aan een bepaalde locatie gebonden zijn, maar dat zijn er niet zo veel, is het duidelijk dat niet allen het loon bepalend is voor de financiële situatie.

Terwijl de gemiddelde prijs van de Zwedenvilla sinds vorig jaar met slechts 3 procent gedaald is, is het aanbod enorm gestegen. Dat hangt, volgens Nykvist, vooral af van het feit dat men tegenwoordig eerst de huidige woning wil verkopen voordat men een nieuwe woning koopt.

Hier kost de Zwedenvilla het meest:

  1. Äppelviken, SEK 8.250.000 (€ 763.606).
  2. Djursholm, SEK 7.500.000 (€ 694.187).
  3. Lidingö, SEK 6.900.000 (€ 638.652).
  4. Danderyd, SEK 6.700.000 (€ 620.140).
  5. Enebyberg, SEK 6.300.000 (€ 583.117).

Hier kost de Zwedenvilla het minst:

  1. Hällefors, SEK 375.000 (€ 34.709).
  2. Töreboda, Älgarås, SEK 380.000 (€ 35.172).
  3. Ljusnarsberg, Kopparberg, SEK 390.000 (€ 36.097).
  4. Degerfors, Svartå, SEK 400.000 (€ 37.023).
  5. Torsby, Stöllet, SEK 400.000 (€ 37.023).

NB. De prijzen in € zijn gebaseerd op de middenkoers van 17-04-2026. Hierbij is € 1,00 gelijk aan SEK 10,80.

De aankoop

De makelaar (fastighetsmäklare)

De makelaar helpt de verkoper met het verkopen van het huis. Als koper kun je eisen dat de makelaar alles wat met het onroerend goed te maken heeft gecontroleerd heeft, zoals hypotheek, pandbrieven, leningen en servituten. De makelaar kan je ook helpen met een calculatie van wat het kost om in het huis te wonen en met het opstellen van het koopcontract.

De onderzoeksplicht van de koper (köparens undersökningsplikt)

Je koopt altijd een huis in de staat waar het zich in bevindt en je bent zelf verantwoordelijk voor het onderzoek naar de staat van het huis. Je kunt naderhand niet klagen over fouten die je bij de koop had moeten ontdekken. Neem daarom goed de tijd bij het kopen van een huis. Inspecteer de zolder, de kelder en de grond onder het huis, ook al is daar soms moeilijk bij te komen. Kijk onder vloerbedekking, achter gordijnen, onderzoek de muren en het dak. Let vooral op vochtschade. Roep in geval van twijfel professionele hulp in. Een vakman kan proeven nemen of het huis inspekteren met een 'schimmel'-hond.

Keuring (besiktning)

Een keurmeester dient bouwkundig onderlegd te zijn en kan een onderzoek verrichten naar de fundering en zoeken naar schade, verborgen gebreken en constructiefouten. Hij kan ook vocht- en radonmetingen uitvoeren. Je krijgt altijd een schriftelijk rapport na de keuring. De keuring kost tussen de 2.500 (€ 231,40) en 7.000 SEK (€ 647,91) afhankelijk van de uitgebreidheid. Het is ook verstandig om te controleren of de keurmeester zelf verzekerd is. In dat geval ben je ook beschermd tegen eventuele fouten die de keurmeester gemist heeft. In de praktijk is het echter bijzonder moeilijk de keurmeester aansprakelijk te stellen. Jij als koper hebt altijd de eindverantwoordelijkheid. Laat de keuring altijd uitvoeren voordat je je handtekening onder het koopcontract plaatst.

Vast en los eigendom (Fast och lös egendom)

In de koop van onroerend goed is behalve de grond en de opstal(len) ook het zogenaamde vaste eigendom, zoals bijvoorbeeld wasmachine, koelkast en vaatwasser inbegrepen. Het losse eigendom, zoals bijv. meubels en grasmaaier, kan de verkoper meenemen. Wat vast eigendom inhoudt is bij de wet geregeld - al het andere is los eigendom. Maak een afspraak met de verkoper over wat je van het losse eigendom wilt overnemen.

Erfpacht (tomträtt)

Bij een huis met erfpacht is de gemeente eigenaar van de grond waarop het huis gebouwd is en dat betekent dat je huur betaalt voor deze grond. Deze huur mag je aftrekken onder het hoofdstuk Inkomsten uit kapitaal in je belastingaangifte. De hoogte van de huur kan variëren van enkele honderden kronen tot meer dan 20.000 SEK (€ 1.851)per jaar. Veel contracten worden na een aantal jaren herzien. Overtuig je bij de aankoop van het huis hoeveel jaar het huidige contract nog loopt.

De financiële aspecten ...

Woonlasten (Boendekostnad)

Laat vooraf een calculatie maken van de woonlasten, zodat je weet of je je het huis al dan niet kunt veroorloven.

Lening (Lån på fastigheten)

De verkoper kan een lening op het onroerend goed hebben afgesloten. In bepaalde gevallen kun je deze bestaande lening overnemen. Indien je de bestaande lening niet over kunt/wilt nemen dien je van de verkoper te eisen dat hij de bestaande lening afwikkelt.

Koopcontract (Köpecontract)

Nadat je hebt besloten het huis te kopen stellen de Verkoper en jij een koopcontract op. Dit is een bindende afspraak tussen beide partners waar je je niet zomaar uit terug kunt trekken. Mondelinge afspraken zijn niet geldig in onroerend goed transakties. Het contract dient door beide partners ondertekend te worden en dient o.a. de koopsom, het handgeld en de overdrachtsdatum te bevatten. Je kunt ook ontbindende voorwaarden laten opnemen voor het geval dat je bijv. de lening niet rond krijgt of dat er gebreken tijdens de keuring aan het licht komen. De verkoper kan o.a. als ontbindende voorwaarde op laten nemen dat hij eerst een andere woonruimte gevonden moet hebben.

Koopbrief (Köpebrev)

Als de gehele zaak is afgehandeld en de verkoper al zijn geld heeft ontvangen wordt dit bekrachtigd met een koopbrief. Dit is een verklaring dat aan alle eisen in het contract is voldaan. Als de koopbrief is ondertekend ben je volledig eigenaar van het huis. Voor de belasting bent je echter al eigenaar van het huis vanaf de dag dat het Koopcontract wordt ondertekend.

Eindafrekening (Likvidavräkning)

Op de dag van oplevering wordt een eindafrekening gemaakt. Daarin worden alle financiële aspecten vermeld, zoals de rente op leningen die nog door de verkoper zullen worden voldaan etc.

Pandbrieven (Pantbrev)

Om een lening te krijgen op het huis dien je meestal over één of meer pandbrieven op het onroerend goed te beschikken. Deze pandbrieven worden door Lantmäteriet (het Zweedse Kadaster) afgegeven. De kosten van een pandbrief zijn 2% van het bedrag vermeerderd met 375,- SEK (€ 34,71) administratiekosten (2022). Het is goed als er reeds eerder één of meer pandbrieven op het onroerend goed zijn afgegeven. In dat geval bespaar je je de bovengenoemde kosten. Je kunt navraag doen bij de makelaar.

Overdrachtsbelasting (Lagfart)

'Lagfart' is de officiële registratie van jou als nieuwe eigenaar van het huis. Je dient hiertoe een verzoek te richten aan het gerecht (Tingsrätten) nadat je het huis betaald hebt en de koopbrief ontvangen hebt. Lagfart kost nu (2010) 1,5% van de koopsom vermeerderd met 825,- SEK (€ 76,36) administratiekosten.

Verzekering, licht en water (Försäkring, el och vatten)

Na de ondertekening van de koopbrief draag je de volledige verantwoordelijkheid voor het huis. Op dat moment dient de onroerend goed verzekering dus in orde te zijn. Je dient er tevens voor te zorgen dat de electriciteits- en watermeter op de dag van oplevering afgelezen worden, zodat je niet voor de rekening van de vorige eigenaar opdraait.

Iedereen die naar Zweden emigreert of er een eigen vakantiewoning wil hebben zal daar een dak boven zijn/haar hoofd nodig hebben. De een prefereert een simpel hutje midden in de vrije natuur, de ander wil graag een super-de-luxe appartement in een van de grote steden.

Permanente bewoning

In Zweden zijn er eigenlijk 3 verschillende manieren om permanente woonruimte te verwerven :

Ieder van deze mogelijkheden heeft zo zijn specifieke voor- en nadelen.

Vakantiewoningen

Nederlanders zijn de snelstgroeiende groep vakantiehuiseigenaren in Zweden. In vergelijking met vorig jaar verdubbelde het Nederlands bezit van vakantiehuizen in het land tot 2.600 recreatiewoningen. Dat blijkt uit cijfers die de Zweedse kadaster-beheerder Lantmateriet maandag publiceerde. In totaal zijn 79.000 Zweedse vakantiewoningen, circa 14 tot 15 procent van het totaal, in buitenlandse handen. Twee jaar geleden waren er dat nog geen 34.000. Denen (22.000 stuks), Duitsers (18.700) en Noren (16.100) hebben volgens Lantmateriet van alle buitenlanders de meeste vakantiehuizen. Volgens een woordvoerder van Zweedse makelaars kiezen Duitsers bij voorkeur voor recreatiewoningen aan de randen van dorpen. Nederlanders willen verder van de bebouwing en vooral dichtbij of in de natuur zijn.

Voor een eigen vakantiewoning geldt er eigenlijk maar een manier om die te verwerven:

Huizensites

Op de onderstaande websites is het volledige aanbod van onroerend goed in Zweden te vinden