Boeken
De Zweedse thriller is hot. Eigenlijk al jaren. Het begon allemaal in 1965 met De vrouw in het Götakanaal, van het Zweedse schrijvers-echtpaar Maj Sjöwall (1935) en Per Wahlöö (1926-1975). Het was het begin van een tiendelige serie over politie-inspecteur (later commissaris) Martin Beck - een tot dan toe atypische politieman, die zijn zaken eerder op psychologische dan op een sta-of-schietmanier probeert op te lossen. Het echtpaar was van oorsprong journalist en in hun Martin Beckreeks wordt veel aandacht besteed aan wat zij als misstanden zagen in de Zweedse maatschappij.
Dat laatste gegeven is kenmerkend voor vrijwel alle Zweedse thrillerschrijvers die wij nu kennen. Problemen met immigratie, prostitutie, vrouwenhandel, alcoholisme, mishandeling en drugs zijn misschien niet typisch Zweeds, maar het zijn wel de onderwerpen die behandeld worden in de meeste literaire thrillers. Soms zelfs op het journalistieke af, zoals in de Milleniumtrilogie van Stieg Larsson (1954-2004), die pagina's uiteenzettingen geeft over vrouwenhandel of de organisatie van het Zweedse parlement.
Ook de problematiek met de Baltische staten, waar na de val van het communisme de misdaad een enorme vlucht heeft genomen - wat wij hier ook meemaken met de voormalige Oostbloklanden - speelt een grote rol bij de Zweedse misdaadauteurs. De hoofdpersonen zijn vaak politie-inspecteur, maar ook journalisten doen het goed: neem Mikael 'Kalle' Blomkvist uit de Milleniumserie of Annika Bengtzon van Liza Marklund.
Veel van hun boeken zijn verfilmd of bewerkt tot televisieseries die ook in Nederland worden uitgezonden (Beck, Wallander, Van Veeteren).
Anna Jansson (1958) bracht haar jeugd door op het eiland Gotland. Ze werkt als verpleegkundige.
Ze schreef enkele bekroonde detectiveverhalen alvorens ze de misdaadromans Midwinteroffer en Doodskruid publiceerde. Ze vervolgde de serie over Maria Wern met de nog niet vertaalde delen Moge de dood rusten, De zilveren kroon, Dromen van sneeuw en Vreemde vogel.
De misdaadromans van Anna Jansson munten uit in zorgvuldige psychologische portretten van de daders en een kritische beschrijving van maatschappelijke ontwikkelingen. Niet ongebruikelijk in Zweedse misdaadromans, maar Jansson combineert dit met een filmische schrijftechniek en humor.
Klik hier voor de boeken van Anna Jansson.
Camilla Läckberg (1974) is econoom maar werkt tegenwoordig als schrijfster. Ze woont met haar man en twee kinderen in Stockholm. Haar misdaadromans IJsprinses en Predikant kregen goede kritieken in de pers en vonden al gauw hun weg naar een groot lezerspubliek. Camilla Läckberg werd in 2005 verkozen tot Zweedse Auteur van het jaar. Haar thrillers spelen zich af in Fjällbacka aan de Zweedse westkust rondom de schrijfster Erika Falck en de politieagent Patrik Hedström.
In 2005 werd Camilla Läckberg uitgeroepen tot Zweedse schrijver van het jaar. Dat heeft ze ook te danken aan het derde deel Stenhuggaren uit de serie met Erika Falck en Patrik Hedström. In het eerste deel IJsprinses zijn veelbelovende personages tot leven gewekt die in de volgende delen verder worden uitgewerkt. De thrillers kunnen dan ook het best in volgorde van verschijning gelezen worden.
Inmiddels worden haar boeken in vele talen uitgegeven. In het engels verschijnt haar werk onder de naam Camilla Lekberg. Het boek Zusje is inmiddels verfilmd onder de titel The Jinx en als DVD verkrijgbaar. Later dit jaar (2011) volgen meer films op DVD, waaronder ‘The Stonecutter’ (‘Steenhouwer’) en ‘The preacher’ (‘Predikant’).
Klik hier voor de boeken van Camilla Läckberg.
De Zweedse schrijver Håkan Östlundh (1962) is auteur van literaire thrillers en jeugdromans. Ook schrijft hij scenario's voor radio en televisie. Östlundh behoort tot de bekendste misdaadauteurs van Zweden. Zijn boeken zijn, behalve in het Nederlands, vertaald in negen talen.
In 2012 bezocht Östlundh op uitnodiging van zijn Nederlandse uitgever ons land en presenteerde hij in diverse boekhandels zijn nieuwste boek, De indringer.
Eerdere in het Nederlandse taalgebied verschenen boeken van Håkan Östlundh zijn: De duiker (2007), Terreur (2008), Eiland van de angst (2010) en De vrouw die wilde afrekenen (2011). Op crimezone.nl zijn zijn Östlundhs meeste boeken beoordeeld met 4 sterren.
Alle verhalen van Håkan Östlundh spelen zich af op de Zweedse eilanden Gotland en Fårö.
Klik hier voor de boeken van Håkan Östlundh.
Henning Mankell (1948) is opgegroeid in Härjedalen. Hij is behalve schrijver ook artistiek leider van het Teatro Avenida in de Mozambikaanse hoofdstad Maputo.
Hij ontpopte zich in de jaren zeventig als toneelschrijver. Zijn eerste roman publiceerde hij in 1973. Mankell schrijft zowel literaire romans als misdaadromans. Zijn internationale roem dankt hij aan de negendelige reeks over inspecteur Kurt Wallander.
Met de populaire Kurt Wallander is het na de negendelige reeks overigens niet afgelopen. Mankell heeft aangegeven deze reeks als afgesloten te beschouwen, maar Wallander leeft voort. Mankell heeft al een eerste vervolgroman geschreven over het politiekorps waar Wallander in dient. Hoofdpersoon is Wallanders dochter Linda, en Kurt Wallander speelt zelf op de achtergrond mee. De vertaling van deze roman, Voor de vorst,is in 2006 verschenen. Mankell heeft aangekondigd dat hij in 2007 hoopt een tweede 'Linda'-roman te schrijven.
Naast de Wallander-romans schreef Mankell een misdaadroman over de jonge inspecteur Stefan Lindman, De terugkeer van de dansleraar. En in 2005 publiceerde Mankell de thriller De hersens van Kennedy, waarin een moeder op zoek gaat naar de ware oorzaak van de dood (vermeende zelfmoord) van haar vijfentwintigjarige zoon.
Klik hier voor de boeken van Henning Mankell.
Liza Marklund schrijft succesvolle thrillers en is een gevreesd columniste. Wie had dat kunnen denken van een meisje dat in het hoge noorden van Zweden opgroeide met de bijbel.
Misdaadliteratuur zat er bij Marklund al vroeg in. Het liefst las ze Amerikaanse misdaadromans. Op haar zestiende ging ze van school om aan een ongeregeld leven te beginnen. Ze had uiteenlopende baantjes in de Verenigde Staten, Zuid-Amerika, Israël en Engeland.
Na vijf jaar keerde Marklund terug naar Stockholm om de journalistiek in te gaan. Ze werkte als redactiechef bij verschillende kranten en de televisie.
Met Springstof ontpopte ze zich als thrillerschrijfster. Van het boek werden in Zweden 700.000 exemplaren verkocht en de oplage van al haar romans nadert de 3 miljoen exemplaren.
Klik hier voor de boeken van Liza Marklund.
Anders Roslund (1961) en Börge Hellström (1957) vormen een schrijversduo. Börge Hellström (1957) is oprichter van een non-profitorganisatie die ex-gevangenen helpt terug te keren in de samenleving. Anders Roslund (1961) maakte over deze organisatie de documentaire Lock 'em up. Zo leerden ze elkaar kennen. Met de thrillerVaderwraak legden ze de basis voor een gezamenlijk schrijverschap. Nog voor verschijnen werd hun roman aan uitgeverijen in tien landen verkocht.
Klik hier voor de boeken van Rosslund & Hellström.
Sofie Sarenbrant is schrijfster en woont in Bromma (Stockholm) met haar man en hun twee kinderen. Zij heeft de boeken Vecka 36, I stället för dig, Vila i frid, Andra Andningen, Visinig pågår, Avdelning 73 en Tiggaren geschreven. Al haar boeken hebben veel aandacht getrokken in de media en Visning Pågår was in 2015 de meest verkochte detectivepocket in Zweden. Meer informatie over Sofie vind je op haar website of op haar Facebook pagina. Haar verhalen hebben zeer goede plots en blijven spannend tot de laatste bladzijde.
Haar eerste twee boeken zijn inmiddels ook in het Nederlands vertaald en zijn de moeite van het lezen zeker waard. Voor het juiste begrip is het belangrijk om eerst Week 36 en daarna In plaats van jou te lezen. De latere boeken van Sofie Sarenbrant zijn (nog) niet in het Nederlands vertaald, maar zijn ook zeker de moeite waard.
Klik hier voor de boeken van Sofie Sarenbrant.
